Den Haag'daki Salduz Yargı İçtihadı
Salduz yargı içtihadı, Hollanda ceza hukukunun kritik bir unsurunu oluşturur ve Den Haag'daki şüphelilere ilk polis sorgusu sırasında avukat desteğinden yararlanma hakkını tanır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) bir kararına dayanan bu kural, avukatsız ifadelerin Den Haag Mahkemesi'nde genellikle delil olarak kabul edilmemesini sağlar. Sorgularda baskı veya yanıltmayı engeller ve Den Haag sakinleri için adil bir yargılama güvencesi sunar.
Den Haag için Salduz yargı içtihadı ne anlama gelir?
Salduz yargı içtihadı, AİHM'nin 27 Kasım 2008 tarihli Salduz/Türkiye kararından kaynaklanır. Mahkeme, AİHS Madde 6'nın –adil yargılanma hakkı– ilk polis sorgusunda şüphelilere avukat erişimi zorunlu kıldığını belirlemiştir. Avukatsız ifade, istisnai durumlar dışında delil olarak geçersizdir.
Bu kural, Avrupa uygulamalarını kökten değiştirdi. Hollanda'da Yargıtay kararları gibi Ebru (2014) ve Anker (2019) ile pekişti; Den Haag polisinde avukatsız sorguları geçersiz kıldı. Den Haag Mahkemesi'nde yerel davalarda katı şekilde uygulanır.
Den Haag'daki yasal dayanak
Salduz yargı içtihadı şu temellere dayanır:
- AİHS Madde 6: Avukat desteğini içeren adil yargılanma garantisi.
- Sv Madde 38: Sorgu öncesi ve sırasında avukat görüşme hakkı.
- Sv Madde 93a (1 Mayıs 2022'den beri): Den Haag sorgularında avukat devreye sokma prosedürü.
- 2012/13/AB Yönergesi: Bilgi hakkı, Hollanda kurallarına işlendi.
Den Haag'daki reşit olmayanlar için doğrudan destek zorunludur (bkz. G.D./Hollanda, AİHM 2020).
Den Haag polisinde Salduz uygulaması
Den Haag'da gözaltına alınanlar için polis, yerel hizmet üzerinden nöbetçi avukatı devreye sokar. Şüpheliler, sorgu öncesi 30 dakika görüşme hakkına sahiptir. Sorgu ancak sonrasında başlar; doğrudan tehlike veya kaçma riski gibi ağır nedenler yoksa (Yargıtay tarafından sıkı sınırlı).
Den Haag uygulama örnekleri
- Binckhorst'taki uyuşturucu davası: Den Haag'dan Bay De Vries, avukatsız uyuşturucu bulundurma suçunu itiraf eder. Den Haag Mahkemesi, Salduz ihlali nedeniyle ifadeyi dışlar; başka delil olmadan dava düşer.
- Schilderswijk'teki şiddet olayı: Bıçaklama olayında polis kaçma riski nedeniyle acil sorgu ister. Avukat 30 dakika içinde gelir; ifade kullanılabilir.
- Ypenburg'daki reşit olmayan: 17 yaşındaki sorgulanır, destek olmadan. Den Haag Mahkemesi'nde tamamen geçersiz.
Den Haag'da Salduz kapsamındaki haklar ve yükümlülükler
Şüphelinin hakları:
- Avukatla doğrudan telefon veya yüz yüze görüşme.
- Avukat gelene kadar sorguyu reddetme.
- Hukuka aykırı delile itiraz (Sv md. 359/3).
Polis ve savcılığın yükümlülükleri:
- Avukat hakkından haberdar etme (istisna yazılı).
- Sorgu video kaydı (Sv md. 63a).
- İhlalde delili dışlama.
Salduz öncesi ve sonrası karşılaştırması
| Konu | Salduz Öncesi (2010'a kadar) | Salduz Sonrası (2018'den tamamen) |
|---|---|---|
| Avukat desteği | Sorgu sonrası isteğe bağlı | İlk sorgu için zorunlu |
| İhlal sonucu | Sıklıkla delil sayılır | Genellikle dışlanır |
| İstisnalar | Geniş | Çok katı (Yargıtay) |
| Video sorgu | Standart değil | Ağır suçlarda zorunlu |
Den Haag Mahkemesi'nde Salduz ihlalinin etkileri
Hakim, ihlalin savunmayı ciddiyetle etkileyip etkilemediğini denetler. Den Haag Mahkemesi'nde davaların yaklaşık %70'inde delil dışlama olur (Adalet Konseyi, 2023). Şüpheliler beraat veya indirimli ceza talep edebilir.
Den Haag sakinleri için sık sorulan sorular
Den Haag polisinde her zaman avukat mı talep etmeliyim?
Evet, ilk sorguda. Şöyle deyin: 'Avukatım gelene kadar susuyorum.' Daha fazla bilgi için Den Haag Hukuk Danışma Ofisi ile iletişime geçin.
'Acil' polis durumunda ne yapmalıyım?
İstisnalar nadir ve hakimlerce sıkı denetlenir. Hemen avukat veya Den Haag Hukuk Danışma Ofisi'ni arayın.
Den Haag'da trafik kontrolünde Salduz geçerli mi?
Hayır, sadece gözaltılı ceza sorgularında; rutin kontrollerde değil.
Den Haag'da Salduz avukatı maliyeti?
İlk destek nöbetçi hukuk yardımıyla ücretsiz.
Den Haag sakinlerine ipuçları
- Haklarınızı bilin: Hemen avukat talep edin ve susun.
- Ailenizi arayın: Tercih ettiğiniz avukat için.
- İnceleme talep edin: Sorgu kayıtları ve tutanaklarda.
- Uzman tavsiye: Şüphede Den Haag Hukuk Danışma Ofisi veya uzman avukata danışın.
Arslan & Arslan Avukatları ile İletişim
Arslan & Arslan Avukatları hukuki meselelerde profesyonel rehberlik ve destek sağlar.
- Web: www.arslan.nl
- E-posta: info@arslan.nl
- Ücretsiz ilk danışma