Przesłanki wyłączające odpowiedzialność karną w postępowaniu karnym
Przesłanki wyłączające odpowiedzialność karną (art. 40-49 Kodeksu karnego), takie jak obrona konieczna, samoobrona czy stan wyższej konieczności, prowadzą do uniewinnienia pomimo prawomocności wyroku. Sąd ocenia, czy czyn nie stanowi przestępstwa.
Prawomocne uniewinnienie z tego tytułu uruchamia zasadę ne bis in idem i uniemożliwia ponowne ściganie.
Zastosowanie i ciężar dowodu
Podejrzany ponosi ciężar dowodu w zakresie uprawdopodobnienia; prokuratura musi obalić przedstawione dowody. Obrona konieczna wymaga subsydiarności i proporcjonalności. Sąd apelacyjny i Sąd Najwyższy dokonują rygorystycznej oceny.
Przykłady praktyczne: przemoc domowa lub wypadki drogowe. Skuteczność zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Skutki dla podejrzanych
Uniewinnienie znosi odpowiedzialność karną i umożliwia rehabilitację. Chroni to uzasadnione działania w sensie prawomocnym.
(Liczba słów: 198)