Kompetencja versus obowiązek
W prawie administracyjnym obowiązuje zasada 'kompetentny, ale nie zobowiązany' do egzekwowania, jak potwierdzono w art. 5:1 Awb. Organy administracji mają dyskrecjonalną kompetencję, ale muszą ją uzasadnić na podstawie proporcjonalności i staranności. Wyjątki występują przy normach bezwzględnie wiążących, takich jak pilne zagrożenie dla zdrowia publicznego.
Rada Państwa stosuje 'integralny obowiązek uzasadnienia': administracja musi wyjaśnić, dlaczego nie interweniuje łagodniej lub dlaczego rezygnuje z egzekwowania. Zapobiega to bierności przy strukturalnych naruszeniach.
Przypadki graniczne
Przy drobnych naruszeniach bezczynność może być uzasadniona, pod warunkiem udokumentowania. Przy powtarzających się przypadkach braku zgodności egzekwowanie jest obowiązkowe. Orzecznictwo (ECLI:NL:RVS:2021:567) stwierdza, że zasady polityki nie są carte blanche dla nieegzekwowania.
Naruszający może żądać egzekwowania za pośrednictwem sądu administracyjnego, jeżeli administracja działa bezprawnie lub jest zaniedbuje. Ta równowaga gwarantuje zarówno egzekwowanie, jak i ochronę prawną.