De rechter-commissaris (RC) is de onderzoeksrechter in strafzaken. Deze rechter houdt toezicht op het opsporingsonderzoek, beslist over dwangmiddelen en verricht onderzoekshandelingen.
Wat doet de rechter-commissaris?
De rechter-commissaris is een onafhankelijke rechter die toezicht houdt op het opsporingsonderzoek en bepaalde beslissingen neemt die een rechterlijke toets vereisen.
Taken
| Taak | Toelichting |
|---|
| Toetsen dwangmiddelen | Beslissen over voorlopige hechtenis |
| Toezicht opsporing | Controleren van opsporingsmethoden |
| Onderzoekshandelingen | Horen van getuigen, doorzoekingen |
| Machtigingen | Toestemming voor bijzondere bevoegdheden |
Voorlopige hechtenis
De belangrijkste taak is beslissen over de bewaring van verdachten.
Procedure
- Verdachte wordt voorgeleid
- Officier vordert bewaring
- Advocaat voert verweer
- RC beslist: bewaring of vrijlating
Horen van getuigen
De RC kan op verzoek van de verdediging of het OM getuigen horen.
Waarom bij de RC?
- Getuige is later mogelijk niet beschikbaar
- Waarheidsvinding vereist snelheid
- Verdediging wil getuige ondervragen
- Bedreigde of anonieme getuige
Mini-instructie
De verdediging kan een mini-instructie vragen: een onderzoek door de RC voordat de zaak op zitting komt.
Mogelijkheden
- Getuigenverhoor
- Deskundigenonderzoek
- Plaatsopneming
- Confrontatie
Machtigingen en toetsing
De RC geeft machtigingen voor bepaalde ingrijpende opsporingsbevoegdheden.
Voorbeelden
- Doorzoeking woning
- Telefoontap
- DNA-onderzoek
- Inzet bijzondere opsporingsmethoden
Positie RC
De RC is onafhankelijk van het OM en de zittingsrechter.
Kenmerken
- Onderdeel van de rechtbank
- Geen partij in het geding
- Toetst rechtmatigheid
- Beschermt rechten verdachte
Verschil met zittingsrechter
| Aspect | Rechter-commissaris | Zittingsrechter |
|---|
| Fase | Opsporingsfase | Berechtingsfase |
| Taak | Toezicht, onderzoek | Berechting, vonnis |
| Openbaarheid | Besloten | Openbaar |
Veelgestelde vragen
Wat is mijn retourrecht?
Bij online aankopen heb je 14 dagen retourrecht zonder opgaaf van reden, tenzij de wettelijke uitzonderingen gelden.
Hoe lang geldt de wettelijke garantie?
Goederen moeten minimaal 2 jaar meewerken. Defecten die binnen 6 maanden ontstaan worden verondersteld al aanwezig te zijn.
Kan ik rente eisen over schulden?
Ja, je kunt wettelijke rente eisen (momenteel ongeveer 8% per jaar) over het openstaande bedrag.
Wat kan ik doen tegen oneerlijke handelspraktijken?
Je kunt klacht indienen bij de consumentenbond, de overheid of naar de rechter gaan.
Wat is een kredietovereenkomst?
Een kredietovereenkomst regelt hoe je geld leent, wat de rente is, en hoe je dit terugbetaalt.
## Veelgestelde vragen
**Wanneer kom ik in contact met een rechter-commissaris?**
Je komt in contact met een rechter-commissaris (RC) als je verdachte bent in een strafzaak en er beslissingen genomen moeten worden over dwangmiddelen, zoals voorlopige hechtenis. Ook als je advocaat een mini-instructie aanvraagt of als er getuigen gehoord moeten worden tijdens het opsporingsonderzoek, kan de RC betrokken zijn. De RC handelt altijd in de fase vóórdat de zaak voor de rechter komt.
**Hoe verloopt een zitting bij de rechter-commissaris?**
Een zitting bij de rechter-commissaris is besloten en minder formeel dan een rechtszaak. De officier van justitie en je advocaat zijn aanwezig. De RC stelt vragen, hoort argumenten en beslist bijvoorbeeld over verlenging van voorlopige hechtenis of het horen van getuigen. Jij hebt het recht om gehoord te worden. De beslissing wordt schriftelijk vastgelegd en is bindend, tenzij je in hoger beroep gaat.
**Kan ik bezwaar maken tegen een beslissing van de rechter-commissaris?**
Ja, tegen sommige beslissingen van de rechter-commissaris (RC) kun je in bezwaar of hoger beroep gaan. Bijvoorbeeld tegen een beslissing tot voorlopige hechtenis of weigering van een mini-instructie. Je advocaat kan je helpen met de procedure. Het bezwaar moet meestal binnen korte termijn (bijv. 3 dagen) worden ingediend bij de rechtbank. De rechter zal dan opnieuw naar de zaak kijken.
**Wat is het verschil tussen een rechter-commissaris en een gewone rechter?**
De rechter-commissaris (RC) werkt in de opsporingsfase van een strafzaak en houdt toezicht op het onderzoek, zoals het goedkeuren van dwangmiddelen. Een gewone (zittings)rechter behandelt de zaak tijdens de openbare rechtszitting en doet uitspraak. De RC is besloten en richt zich op waarheidsvinding, terwijl de zittingsrechter oordeelt over schuld en straf.
**Mag mijn advocaat een mini-instructie aanvragen en wat levert dat op?**
Ja, je advocaat kan een mini-instructie aanvragen bij de rechter-commissaris (RC). Dit is een onderzoek vóór de rechtszaak, bijvoorbeeld om getuigen te horen, een deskundige te raadplegen of een plaatsopneming te doen. Het doel is om bewijs te verzamelen dat later niet meer beschikbaar is. De RC beslist of het verzoek wordt toegewezen en voert het onderzoek uit.
**Hoe lang kan ik in voorlopige hechtenis worden gehouden?**
Voorlopige hechtenis kan in eerste instantie maximaal 14 dagen duren (bewaring). Daarna kan de rechter-commissaris (RC) dit verlengen met telkens 30 dagen, tot een maximum van 90 dagen in totaal. In uitzonderlijke gevallen (bijv. zware misdrijven) kan dit worden verlengd tot 110 dagen. Daarna moet de zaak voor de rechter komen of word je vrijgelaten.
**Wat zijn mijn rechten als ik word gehoord door de rechter-commissaris?**
Als verdachte heb je recht op een eerlijk proces. Je mag zwijgen, je hebt recht op bijstand van een advocaat en je mag vragen stellen aan getuigen. De RC moet je informeren over je rechten en de aanklacht. Je hebt ook recht op inzage in het dossier. Alles wat je zegt, kan later als bewijs worden gebruikt, dus overleg altijd eerst met je advocaat.
### TL;DR
De rechter-commissaris (RC) is een onafhankelijke rechter die toezicht houdt op het strafrechtelijk onderzoek, zoals het goedkeuren van dwangmiddelen (bijv. voorlopige hechtenis) en het horen van getuigen. De RC werkt in beslotenheid en beschermt de rechten van de verdachte, maar beslist niet over schuld of straf – dat doet de zittingsrechter tijdens de openbare rechtszaak.
### Key Takeaways
- De rechter-commissaris (RC) houdt toezicht op het opsporingsonderzoek en beslist over dwangmiddelen zoals voorlopige hechtenis.
- De RC is onafhankelijk en beschermt de rechten van de verdachte, maar werkt in beslotenheid (niet openbaar).
- Je advocaat kan een mini-instructie aanvragen bij de RC om bewijs te verzamelen vóór de rechtszaak.
- Tegen sommige beslissingen van de RC (bijv. voorlopige hechtenis) kun je bezwaar maken of in hoger beroep gaan.
- De RC verschilt van de zittingsrechter: de RC onderzoekt, de zittingsrechter oordeelt over schuld en straf.
Juridische Hulp van Arslan & Arslan Advocaten
Bij juridische kwesties is het essentieel om tijdig professioneel advies in te winnen. Arslan & Arslan Advocaten helpt u met uw juridische zaak.