Wanneer iemand overlijdt door een ongeval of fout van een ander, hebben nabestaanden recht op schadevergoeding. De wet kent specifieke regels voor overlijdensschade en definieert wie als nabestaande geldt.
Wettelijk kader
Het recht op schadevergoeding bij overlijden is geregeld in artikel 6:108 BW. Dit artikel bepaalt welke nabestaanden welke schade kunnen claimen.
Wie zijn nabestaanden?
| Relatie | Aanspraak | Bijzonderheden |
|---|
| Echtgenoot/partner | Ja | Geregistreerd partnerschap gelijkgesteld |
| Minderjarige kinderen | Ja | Tot 18 jaar of zolang onderhoudsplichtig |
| Andere kinderen | Beperkt | Als overledene in levensonderhoud voorzag |
| Ouders | Beperkt | Als overledene bijdroeg aan onderhoud |
| Samenwonende partner | Ja, onder voorwaarden | Gezamenlijke huishouding vereist |
Schadeposten bij overlijden
De wet onderscheidt verschillende schadeposten die nabestaanden kunnen vorderen.
1. Gederfd levensonderhoud
Berekening gederfde inkomsten
Nabestaanden die financieel afhankelijk waren van de overledene kunnen het gemiste levensonderhoud claimen:
- Weduwe/weduwnaar: gemist inkomen minus eigen inkomen, tot pensionering of hertrouwen
- Kinderen: kosten opvoeding en onderhoud tot 18-21 jaar
- Berekening: netto gezinsinkomen, vaste lasten, consumptief bestedingspatroon
2. Kosten van lijkbezorging
Vergoebare begrafeniskosten
Redelijke kosten van uitvaart worden vergoed:
- Begrafenis of crematie
- Rouwkaarten en advertenties
- Grafmonument of urn
- Koffietafel na uitvaart
- Bloemen en rouwkleding
Let op: buitensporige kosten worden niet volledig vergoed.
3. Affectieschade
Smartengeld voor nabestaanden
Sinds 1 januari 2019 hebben nabestaanden recht op vergoeding van affectieschade (artikel 6:108 lid 3 BW). Dit is smartengeld voor het verdriet door het verlies.
| Relatie | Bedrag (2024) |
|---|
| Echtgenoot/partner | €17.500 - €20.000 |
| Minderjarig kind | €17.500 - €20.000 |
| Meerderjarig thuiswonend kind | €17.500 - €20.000 |
| Meerderjarig uitwonend kind | €15.000 - €17.500 |
| Ouder | €17.500 - €20.000 |
| Broer/zus | Niet standaard, soms wel |
Bij een misdrijf of grove schuld liggen de bedragen hoger.
4. Zorgschade en huishoudelijke hulp
Als de overledene mantelzorg verleende of huishoudelijke taken verrichtte, kan de waarde hiervan worden geclaimd.
Shockschade
Los van de wettelijke overlijdensschade kunnen nabestaanden shockschade vorderen als zij geestelijk letsel hebben opgelopen.
Voorwaarden shockschade
- Directe confrontatie met het ongeval of de gevolgen
- Aantoonbaar geestelijk letsel (bijv. PTSS)
- Nauwe affectieve relatie met overledene
- Causaal verband tussen confrontatie en geestelijk letsel
Procedure overlijdensschade
De afwikkeling van overlijdensschade verloopt in verschillende fasen.
Stappen
- Aansprakelijkstelling: schriftelijk de veroorzaker/verzekeraar aansprakelijk stellen
- Vaststelling aansprakelijkheid: onderzoek naar toedracht en aansprakelijkheid
- Inventarisatie schade: alle schadeposten in kaart brengen
- Berekening schade: rekenkundige onderbouwing inkomensverlies
- Onderhandeling: gesprekken over hoogte schadevergoeding
- Regeling: vaststellingsovereenkomst of procedure
Voorschotten
Nabestaanden kunnen voorschotten vragen voor acute financiële nood.
Typen voorschotten
| Type | Waarvoor | Hoogte |
|---|
| Begrafeniskostenvoorschot | Uitvaart betalen | €5.000 - €15.000 |
| Levensonderhoudvoorschot | Lopende kosten | Maandelijks bedrag |
| Algemeen voorschot | Diverse kosten | Afhankelijk van situatie |
Tips voor nabestaanden
- Schakel direct gespecialiseerde juridische hulp in
- Bewaar alle financiële administratie van de overledene
- Vraag voorschotten aan voor acute kosten
- Documenteer uw eigen schade en verdriet
- Neem de tijd voor de verwerking, de zaak kan wachten
- Wees alert op verjaringstermijnen (5 jaar)
## Veelgestelde vragen
**Wie hebben recht op schadevergoeding als iemand overlijdt door een ongeval?**
Nabestaanden zoals de echtgenoot/partner, geregistreerde partner, minderjarige kinderen en samenwonende partners (onder voorwaarden) hebben recht op schadevergoeding. Andere kinderen en ouders kunnen aanspraak maken als de overledene in hun levensonderhoud voorzag. De wet (artikel 6:108 BW) bepaalt wie precies in aanmerking komt. Schakel een jurist in om te controleren of u recht heeft op vergoeding.
**Hoe wordt het gemiste levensonderhoud berekend na overlijden?**
Het gederfde levensonderhoud wordt berekend op basis van het netto inkomen van de overledene, minus het eigen inkomen van de nabestaande. Voor een weduwe/weduwnaar geldt dit tot pensionering of hertrouwen. Voor kinderen worden de kosten van opvoeding en onderhoud tot 18-21 jaar vergoed. Een schade-expert maakt hiervoor een gedetailleerde berekening op basis van financiële gegevens.
**Wat valt er onder vergoedbare begrafeniskosten?**
Redelijke kosten zoals begrafenis of crematie, rouwkaarten, advertenties, grafmonument of urn, koffietafel en bloemen worden vergoed. Ook rouwkleding kan in aanmerking komen. Buitensporige kosten worden echter niet volledig vergoed. Bewaar alle bonnen en facturen om de kosten te kunnen verantwoorden bij de aansprakelijke partij of verzekeraar.
**Hoeveel smartengeld (affectieschade) kan ik krijgen na het overlijden van een dierbare?**
Sinds 2019 hebben nabestaanden recht op affectieschade. Bedragen variëren van €15.000 tot €20.000, afhankelijk van de relatie. Bij een misdrijf of grove schuld liggen de bedragen hoger. Echtgenoten, partners, minderjarige kinderen en ouders ontvangen doorgaans het hoogste bedrag. Broers en zussen komen niet standaard in aanmerking, tenzij er bijzondere omstandigheden zijn.
**Kan ik een voorschot krijgen voor acute kosten na een overlijden?**
Ja, nabestaanden kunnen voorschotten aanvragen voor begrafeniskosten (€5.000–€15.000), levensonderhoud (maandelijks bedrag) of algemene kosten. Dit helpt om directe financiële nood op te vangen. Neem contact op met de aansprakelijke partij of verzekeraar en vraag schriftelijk om een voorschot. Een advocaat kan hierbij helpen om het proces te versnellen.
**Wat is shockschade en wanneer heb ik hier recht op?**
Shockschade is een vergoeding voor geestelijk letsel (bijv. PTSS) dat ontstaat door directe confrontatie met het ongeval of de gevolgen. U moet een nauwe affectieve relatie met de overledene hebben en aantonen dat het letsel door de confrontatie is veroorzaakt. Dit is een aparte vordering naast de wettelijke overlijdensschade en vereist medische bewijsvoering.
**Hoe lang duurt het voordat ik een schadevergoeding ontvang na een overlijden?**
De duur hangt af van de complexiteit van de zaak. Eerst moet de aansprakelijkheid worden vastgesteld, daarna volgt de schadeberekening en onderhandeling. Dit kan enkele maanden tot jaren duren. Voorschotten kunnen acute kosten dekken. Schakel een gespecialiseerde advocaat in om het proces te versnellen en verjaring (5 jaar) te voorkomen.
### TL;DR
Nabestaanden hebben recht op schadevergoeding bij overlijden door een ongeval, waaronder gederfd levensonderhoud, begrafeniskosten en smartengeld (affectieschade). De wet bepaalt wie aanspraak maakt en welke schadeposten vergoed worden. Voorschotten kunnen acute kosten dekken, en shockschade is mogelijk bij geestelijk letsel. Schakel tijdig juridische hulp in om verjaring te voorkomen.
### Key Takeaways
- Nabestaanden zoals partners, kinderen en ouders (onder voorwaarden) kunnen schadevergoeding claimen volgens artikel 6:108 BW.
- Schadeposten omvatten gederfd levensonderhoud, begrafeniskosten, affectieschade (€15.000–€20.000) en zorgschade.
- Voorschotten voor begrafeniskosten of levensonderhoud zijn mogelijk om acute financiële nood op te vangen.
- Shockschade kan worden geclaimd bij aantoonbaar geestelijk letsel door directe confrontatie met het ongeval.
- De verjaringstermijn is 5 jaar; schakel tijdig een gespecialiseerde advocaat in voor juridische ondersteuning.
Juridische Hulp van Arslan & Arslan Advocaten
Bij juridische kwesties is het essentieel om tijdig professioneel advies in te winnen. Arslan & Arslan Advocaten helpt u met uw juridische zaak.