In het bruisende Den Haag, waar duizenden ambtenaren, diplomaten en ondernemers dagelijks navigeren door een complexe arbeidsmarkt, duiken ontslagkwesties rond verwijtbaar handelen of nalaten regelmatig op bij de Rechtbank Den Haag. Deze zaken belichten de precaire balans tussen werkgeverseisen en werknemersrechten, vaak verergerd door de strengere lokale regelgeving voor overheids- en internationale instellingen. Voor Hagenaars is dit uiterst relevant: begrip van deze dynamiek beschermt uw baan en inkomen in een stad waar arbeidsconflicten snel escaleren.
# Ontslag wegens verwijtbaar handelen of nalaten: regels, voorbeelden en uw rechten
Inleiding
Werd u ontslagen omdat uw werkgever vindt dat u verwijtbaar hebt gehandeld of nagelaten? Dit soort ontslag, vaak gebaseerd op een ''dringende reden'', komt vaker voor dan u denkt. Het kan gaan om serieuze misstappen zoals diefstal of langdurig ziekteverzuim zonder geldige reden. Maar u hebt rechten! In dit artikel leggen we de regels uit, geven we voorbeelden en tonen we concrete stappen om uw positie te versterken. Zo weet u precies waar u aan toe bent en wat u kunt doen.
## Wat betekent verwijtbaar handelen of nalaten?
Verwijtbaar handelen betekent dat u bewust iets verkeerds doet, zoals agressief gedrag naar een collega of het lekken van vertrouwelijke informatie. Nalaten is het niet doen wat u wel had moeten doen, bijvoorbeeld herhaaldelijk te laat komen of uw werk niet afmaken ondanks waarschuwingen.
Volgens de Nederlandse wet (artikel 7:669 en 7:677 BW) kan een werkgever een ontslag op staande voet geven als er sprake is van een dringende reden. Dit moet onverwijld gebeuren: binnen een redelijke korte tijd na het incident, meestal binnen een paar dagen. Doet de werkgever dat niet, dan is het ontslag ongeldig. Bij minder dringende gevallen kan de werkgever een ontbindingsverzoek indienen bij de kantonrechter.
Belangrijk: niet elk foutje leidt tot ontslag. De werkgever moet aantonen dat uw gedrag ernstig genoeg is en dat hij geen mildere opties had, zoals een waarschuwing of schorsing.
## Voorbeelden van verwijtbaar handelen of nalaten
Hier zijn praktische voorbeelden uit de rechtspraak:
- Handelen: Diefstal van bedrijfseigendom, fraude met bonnetjes of seksuele intimidatie. Bijvoorbeeld: een medewerker die geld uit de kassa steelt, kan direct ontslagen worden.
- Nalaten: Langdurig onbevoegd verzuim, zoals structureel te laat komen of niet reageren op oproepen tijdens ziekte. Een bekend geval is een werknemer die zonder geldige reden maandenlang niet werkt en geen contact opneemt.
- Combinaties: Herhaalde waarschuwingen negeren, zoals alcoholmisbruik op de werkvloer of het schenden van veiligheidsregels.
Niet alles telt mee. Een eenmalige vergissing, zoals een rapport te laat inleveren, is meestal geen dringende reden. De rechter kijkt naar de omstandigheden, uw functie en uw arbeidsverleden.
## De regels bij ontslag op staande voet
1. Schriftelijke kennisgeving: De werkgever moet het ontslag per brief of e-mail bevestigen, met de dringende reden en feiten. Zonder dit is het ontsslag nietig.
2. Geen opzegtermijn: U stopt direct, maar u behoudt aanspraak op loon tot de datum van ontslag.
3. Geen transitievergoeding: Bij een geldig ontslag op staande voet krijgt u deze niet, tenzij de rechter anders beslist.
4. WW-recht: Ernstig verwijtbaar handelen kan leiden tot uitsluiting van werkloosheidsuitkering. Maar als de kantonrechter het ontslag vernietigt, blijft uw WW intact.
Als de werkgever niet voldoet aan deze regels, kunt u het ontslag aanvechten.
## Uw rechten en wat u kunt doen
U bent niet machteloos. Hier zijn uw belangrijkste rechten:
- Vernietiging ontslag: Binnen twee maanden na de ontslagdatum kunt u de kantonrechter vragen het ontslag te vernietigen (artikel 7:686 BW).
- Herplaatsing: Bij vernietiging moet u terug in dienst, met terugwerkend loon.
- Ontbinding met vergoeding: Als herplaatsing niet lukt, kunt u een billijke vergoeding eisen.
- WW-bescherming: Bij onterecht ontslag behoudt u uw uitkering.
## Concrete stappen: wat nu?
Volg deze stappen om uzelf te beschermen:
1. Ontvang het ontslag en noteer alles: Bewaar de brief en maak aantekeningen van gesprekken, data en getuigen. Vraag om een kopie als u die niet hebt.
2. Reageer snel: Stuur binnen een week een brief (aangetekend of e-mail met leesbevestiging) waarin u bezwaar maakt. Zeg dat u de dringende reden betwist en bewijs opvraagt.
3. Verzamel bewijs: Zoek e-mails, waarschuwingen, getuigenverklaringen of medische attesten. Was er een waarschuwing? Had de werkgever een tweede kans moeten geven?
4. Zoek juridische hulp: Neem contact op met het Juridisch Loket (gratis advies) of een rechtsbijstandverzekering. Binnen twee maanden moet u procederen, dus wacht niet!
5. Dien een verzoek in bij de kantonrechter: Via een advocaat of zelf (met formulier van rechtspraak.nl). De rechter hoort beide partijen en beslist vaak binnen weken.
6. Meld bij UWV: Als uw WW in gevaar is, leg uit dat u het ontslag betwist. Zij wachten vaak op de rechter.
7. Onderhandel: Soms biedt de werkgever een vaststellingsovereenkomst (VSO) met vergoeding. Laat dit checken voordat u tekent.
##